گچبرگ چیست
گچبرگ پنل ساخته شده از گچ است که میان دو لایه کاغذ مقاوم قرار میگیرد. گچبرگ با نام درای وال یا دیوار خشک نیز شناخته میشود. در استاندارد ملی ایران به گچبرگ با عنوان صفحات روکش دار گچی اشاره شده است. گچبرگ اساس سیستمهای ساخت و ساز خشک مبتنی بر گچ است که در سقف کاذب گچی، دیوارهای جدا کننده (پارتیشن)، و دیوار داخلی به کار گرفته میشود. وزن کم، سهولت در نصب، و تعویض آسان از ویژگیهای گچبرگ هستند که آن را به گزینهای رایج در ساخت و ساز مدرن تبدیل کردهاند. هسته این پانلها عمدتاً از گچ تشکیل شده است؛ افزودنیهایی مانند نشاسته و فوم جهت کاهش وزن و بهبود دوام و استحکام به آن افزوده میشوند. بسته به نوع گچبرگ افزودنیهایی جهت مقاوم سازی در برابر رطوبت یا حریق به آن اضافه میشوند. این صفحات روکش دار گچی باید به آسانی قابل برش خوردن باشد تا امکان اجرای انواع طرحها میسر باشد.
تاریخچه
ریشه درای وال به سال 1916 بازمیگردد،
زمانی که توسط شرکتی به نام Sackett Plaster Company اختراع شد و با نام اولیه «Sackett
Board» به بازار عرضه شد. این محصول به عنوان جایگزینی برای فرایند سنتی گچکاری که
نیازمند زمان طولانی برای خشک شدن لایهها بود، معرفی شد. با این حال، پذیرش آن در ابتدا با
مقاومتهایی مواجه شد، زیرا گچکاری سنتی به عنوان یک «هنر» و نمادی از کیفیت و مهارت
قلمداد میشد و دیوار خشک به عنوان یک محصول ارزانقیمت و فاقد کیفیت لازم شناخته میشد.
این نگرش تا زمان جنگ جهانی دوم تغییر نکرد. با کاهش نیروی کار ماهر به دلیل بسیج عمومی،
نیاز به روشهای ساختوساز سریعتر و با نیروی کار کمتر افزایش یافت. صفحات گچی به دلیل
قابلیت
حمل و نقل آسان و نیاز به نیروی کار کمتر، به سرعت در پروژههای ساختمانی نظامی و مسکونی
گسترش یافت. این تغییر زمینه، آنها را از یک جایگزین ارزانقیمت به یک روش ساختوساز
سریع و کارآمد تبدیل کرد. این تحول تاریخی نشان میدهد که موفقیت درای وال تنها به
خواص فنی آن محدود نبود، بلکه عوامل اقتصادی نقش تعیینکنندهای در پذیرش آن
داشتند. امروزه، این محصول به سرعت در حال جایگزینی مصالح سنتی است و در سرتاسر جهان مورد
استفاده قرار میگیرد.
انواع متداول گچبرگ
بسته به شرایط و کاربرد، انواع خاصی از گچبرگ تولید میشود. گچبرگهای تولید شده توسط جیپسیران شامل گچبرگ معمولی، مقاوم در برابر رطوبت، و مقاوم در برابر حریق میباشد.
گچبرگ معمولی (RG)
گچبرگ RG با کاغذ پوششی کرمی رنگ شناخته میشود. مطابق استاندارد EN520 و استاندارد ملی ایران (ISIRI ۱۴۸۱۸) گچبرگ RG "نوع A" نامیده میشود. استفاده از گچبرگ RG در اکثر بناها رایج است. گچبرگ جیپسیران در ضخامتهای استاندارد ۱۲/۵ و ۹/۵ میلی متر و ابعاد ۱/۲ در ۲/۴ متر تولید میشوند.
گچبرگ مقاوم در برابر رطوبت (MR)
کاغذ پوششی این گچبرگ سبز رنگ است و دارای افزودنیهایی است که آن را در برابر رطوبت مقاوم میسازند. این نوع از گچبرگ دارای نرخ جذب آب کاهش یافته است. این ویژگی مانع از تخریب و رشد کپک در گچبرگ میشود. در استاندارد اروپا و استاندارد ملی ایران این گچبرگ با عنوان صفحات روکش دار گچی نوع H درج گردیده است. استفاده از این گچبرگ در آشپزخانه و سرویس بهداشتی توصیه میشود؛ همچنین در مناطق آب و هوایی مرطوب به کار بردن این گچبرگ روش مناسبی برای ایجاد سقف کاذب گچی است.
گچبرگ مقاوم در برابر حریق (FR)
صفحات روکش دار گچی مقاوم در برابر حریق دارای روکش کاغذی صورتی رنگ هستند. افزودنیهای به کار رفته در این گچبرگ منجر به مقاومت آن در برابر آتش سوزی میشود.
| RG |  |
| MR |
|
| FR |
|
نوع لبه گچبرگ
به منظور سهولت در بتونهکاری و پوشاندن درزها پس از نصب پانلها، عموماً لبه آنها به صورت شیبدار تولید میشود تا ضخامت آن در لبهها کمتر از سطح اصلی باشد. این طراحی باعث میشود که پس از اجرای بتونه و نوار درزگیر، سطح دیوار یا سقف کاملاً صاف و یکدست به نظر برسد و اثری از اتصال صفحات باقی نماند. گچبرگ AK یا همان گچبرگ لبه اریب یکی از پرکاربردترین انواع صفحات گچی در صنعت ساختمان است که به دلیل داشتن لبه شیبدار، امکان اجرای سریعتر، تمیزتر و مقاومتر درزها را فراهم میسازد.
بررسی پانلهای گچی از نظر اقتصادی
برای دستیابی به یک تحلیل اقتصادی دقیق، باید به جای تمرکز بر قیمت واحد مصالح، به هزینههای کلی پروژه نگاه کرد. مزیت اصلی سیستمهای مبتنی بر صفحات روکش دار گچی، سرعت بالای اجرای آنها است که به کاهش چشمگیر دستمزد و زمان کلی پروژه منجر میشود. این کاهش زمان، هزینههای سربار پروژه را به طور قابل توجهی پایین میآورد. علاوه بر این، سیستمهای ساخت و ساز خشک ضایعات ساختمانی کمتری تولید میکنند. این خصوصیت نه تنها به کاهش هزینههای جمعآوری و دفع نخالهها کمک میکند، بلکه باعث صرفهجویی در زمان و نیروی کار میشود. بنابراین، اگرچه قیمت اولیه هر واحد گچبرگ ممکن است از یک کیسه پودر گچ معمولی بیشتر به نظر برسد، اما ارزش کلی آن در کاهش هزینههای پروژه، سرعت بیشتر و عملکرد فنی برتر نهفته است.
تاثیر گچبرگ بر محیط زیست
صفحات روکشدار گچی محصولات بسیار قابل بازیافت هستند. برخی منابع میزان بازیافت آن را تا بیش از 75 درصد از مصالح اعلام کردهاند. بازیافت گچ به معنای جمعآوری، جداسازی و استفاده مجدد از مواد گچی در پروژههای جدید است. این فرایند به کاهش حجم نخالههای ساختمانی در محلهای دفن زباله کمک کرده و در عین حال منابع طبیعی مانند سنگ گچ را حفظ میکند. بازیافت گچ در مقایسه با تولید گچ جدید از مواد خام، به انرژی کمتری نیاز دارد که این امر به کاهش انتشار گازهای گلخانهای کمک میکند. این موارد نشان میدهد که استفاده از گچبرگ یک انتخاب مسئولانه از نظر زیستمحیطی است و با روندهای جهانی در زمینه ساختوساز پایدار همسو است.